Terimler…

HAC İslam’ın şartlarından olup, Kabe’yi ve civarındaki ibadet için işaret olunan özel yerleri, belirtilen vakit içinde usulüne uygun olarak ziyaret edip, yapılması gereken diğer menasiki yerine getirerek yapılan farz ibadettir
UMRE Mikatta ihramlanıp niyetlenerek Kabe’yi ziyaret ve tavaf edip, Safa ve Merve arasında Sa’y yaptıktan sonra saç kestirip İhram’ın sona ermesiyle tamamlanan bir ibadettir.
HACER İ ESVED Kabe’nin doğu köşesine tavafa başlama işareti olarak konmuş olan ve Hz.Muhammed (S.A.V) tarafından cennetten gönderildiği haber verilen koyu renkli taştır.
HALK VE TAKSİR Umre’nin bitiminde erkeklerin ihramdan çıkmak için saçlarının tamamını kestirmelerine “Halk” bir miktar kestirmelerine ise “Taksir” denir. Hanımların ise saçlarının herhangi bir yerinin ucundan az miktarda kestirmeleri ihramdan çıkmaları için yeterlidir.
HAREM BÖLGESİ Mekke ve etrafına yayılan, Allah (cc) tarafından “Harem Bölge ” olarak tanımlanan, sınırları Hz. Muhammet (S.A.V) tarafından işaret olunan, bitki ve canlıları koruma altına alınan geniş alandır.
HATİM & HİCRİ İSMAİL Hatim, Kabe’nin kuzey duvarı önünde bulunan yarım daire şeklindeki duvara denir. Hicri İsmail ise bu duvarla Kabe arasındaki boşluğa denir. Hicri İsmail Kabe’nin iç kısmı ile aynı hükümde olup içinde sadece nafile namazlar kılınabilir.
HERVELE Erkeklerin say yaparken yeşil direkler arasında kısa adımlarla koşmaya yakın hızda yürümelerine verilen isimdir.
IZTIBA Tavaf esnasında erkeklerin sağ omuzlarını koluyla birlikte açık bulundurmalarıdır.
İHRAM Hac veya umreye niyet eden bir kimsenin, diğer zamanlarda mübah olan bazı davranışları belirli bir süre boyunca kendisine yasaklamasıdır. Bu amaçla giyilen şeye de aynı ad verilir.
İSTİLAM Tavaf’a başlarken ve Tavaf esnasında her bir şavt’ta Hacer-i Esved’i selamlamaya verilen isimdir.
KABE Yeryüzünde ibadet maksadıyla inşa edilen ilk bina olup, bulunduğu alan Allah ( cc) katında dünyanın en kıymetli yeridir.
MAKAM-I İBRAHİM Hz. İbrahim(A.S)’ın Kabe’yi inşa ederken iskele olarak kullandığı ve halen ayak izlerinin bulunduğu taşın olduğu yer ve çevresidir.
MENASİK Hac ve Umre’nin edasıyla ilgili farz ,vacip ve sünnet olan amellerin tamamına menasik denir.
MİKAT Hill bölgesini dünyanın diğer bölgelerinden ayıran sınıra verilen isimdir.Harem ve Hill bölgeleri dışında yaşayan dünya müslümanları Hac veya Umre yapmak niyetiyle Mekke’ye gelirken bu sınırlarda ihrama girerler.
MÜLTEZEM Hacer-i Esved köşesi ile Kabe kapısı arasındaki alana Mültezem denir.
NAFİLE TAVAF Umre tavafını ve Sa’y'ını yapıp ihramdan çıktıktan sonra Mekke’de geçirilen zaman içinde ihramsız yapılan, tavaf namazı kılınarak tamamlanan bir ibadettir.
RÜKN-Ü YEMANİ Kabe’nin güney köşesi olup tavaf esnasında Hacer-i Esved’e gelmeden önce istilam edilen yerdir.
SAFA VE MERVE Sa’y ibadetinin başlangıç ve bitişi olan iki tepedir. Kabe’nin doğu tarafında olup arası yaklaşık 350 m mesafelidir
SAY Hac ya da Umre yaparken Kâbe yakınlarında bulunan Safâ ile Merve tepeleri arasında, dört gidiş üç geliş olmak üzere yedi defa gidip gelmektir.
ŞAVT Tavaf’daki bu dönüşlerden her birine şavt denir.
TAVAF Hacer-i Esved’den başlayarak, Kâbe’yi sola almak suretiyle, yedi defa Kâbe’nin çevresinde dönmektir.
TAVAF NAMAZI Farz, vacip, sünnet ve nafile olan her Tavaf’tan sonra kılınan iki rekat vacip namazdır.
KELİMEİ TEVHİD “Allah’tan başka ilâh yoktur, Muhammed O’nun elçisidir” anlamındaki “Lailâhe illâllah, Muhammedürresûlullah” ifadesidir.
TELBİYE Lebbeyk Allahümme Lebbeyk diye başlayan, Allah’ı şanına yakışır şekilde övmek ve O’na teslimiyetin ifadesidir.
AYET Kur’an-ı Kerim’de durak işaretleri arasındaki cümle ya da ifadelerdir.
CÂİZ Yapılması dinen yasak olmayan şeydir.
FARZ Dinen yapılması kesin olarak istenen şeydir.
HADİS Hz.Peygamberin sözleri veya O’nun fiil ve onaylarının sözle ifadesine denir.
HİCRET Hz. Muhammed’in Miladî 622 yılında Mekke’den Medine’ye göç etmesi olayıdır.
HUTBE Cuma ve Bayram günlerinde camilere gelen müminleri, dinî konularda aydınlatmak üzere hatibin yaptığı konuşmadır.
KIRÂAT Namazda Kur’an-ı Kerim’den bir miktar okumak demektir.
KIYAM Namazda ayakta durmak demektir ve namazın farzlarından biridir.
MEKRUH Dinen yapılmaması zannî delille istenen şeydir.
Mİ’RAC Peygamberimizin, Kudüs’deki Mescid-i Aksa’dan, Yüce Allah’ın, manevî huzuruna yaptığı yolculuğun adıdır. Dinî literatürde, Recep ayının 27. gecesi “mîrac gecesi” olarak bilinir.
MİHRAP Cami, mescid ve namazgâhlarda kıble yönünde bulunan ve İmam-Hatibin namaz kılarken durduğu bölümdür
MİNBER Camilerde İmam-Hatiplerin cuma ve bayram hutbesi okudukları basamaklı yüksekçe yerdir
MUKÂBELE Kur’an-ı Kerim’i, birinin yüzünden veya ezbere okuması, diğerlerinin de onu takip etmesidir
MÜBAH Dînen yapılıp yapılmaması serbest bırakılan şeydir.
NAFİLE Nafile; farz, vacib ve sünnet ibadetlerin dışında sevap kazanmak için yapılan tüm ibadetlerdir.
KAZA Kaza; vaktinde yerine getirilememiş olan farz bir ibadetin vaktinden sonra yerine getirilmesidir.
RAHMAN VE RAHÎM Allah’ın güzel isimlerinden olup çok merhamet eden, esirgeyen ve bağışlayan demektir.
REKAT Namazın kıyam, rükû ve secdelerinden oluşan her bir bölümüdür
RÜKÛ Namazda eller dizlere erecek ve sırt ile baş, düz bir satıh oluşturacak biçimde öne doğru eğilmektir.
SECDE Namaz kılanın, ayak parmaklarını, dizlerini, ellerini, alnını ve burnunu yere koyması ile oluşan durumdur.
TAKVÂ Allah’ın emir ve yasaklarına karşı gelmekten sakınmaktır.
TEKBÎR VE TESBÎH Tekbir, “Allâhuekber”, Tesbih de, “Sübhânallâh” demektir.
VAKFE Zilhicce Ayının 9.ncu gününde hac için ihramlı olarak Arafat’ta bulunmadır.
VİTİR Yatsı namazından sonra kılınan üç rek’atlık vacip namazdır.
VÂCİB Dinen yapılması zannî delillerle istenen hükümlerdir.